Làng nghề đúc đồng ngũ xã

nằm ở phía Tây Hà Nội, xã Ngũ làng mạc nổi lên như một cung cấp đảo bé dại nép mình mặt hồ Trúc Bạch. Đây đó là nơi sản có mặt các thành phầm đồng thau đẹp và bền hỗ trợ cho thành Thăng Long xưa.
*

*

Theo thời hạn nghề đúc đồng Ngũ thôn được trọng dụng và phát triển hưng thịnh. Thời ấy nghề đúc đồng Ngũ Xã sẽ được xem là 1 trong 4 nghề tinh hoa bậc cao của Thăng Long xưa. Điều này được biểu lộ trong câu vè: "Lĩnh hoa yên Thái, vật gốm chén Tràng, thợ tiến thưởng Định Công, thợ đồng Ngũ Xã".

Bạn đang xem: Làng nghề đúc đồng ngũ xã

*

Làng Ngũ Xã nằm bên cạnh bờ hồ nước Trúc Bạch phía Tây Hà Nội, hồ Trúc Bạch ăn thông với hồ tây mênh mông. Quanh bờ hồ tây tập trung những làng nghề bằng tay nổi giờ đồng hồ của kinh thành Thăng Long trong vô số nhiều thế kỷ - nghề dệt lĩnh hoa với nghề giấy dó yên ổn Thái, nghề đúc đồng Ngũ Xã...Ngũ buôn bản nghĩa là 5 thôn (Đông Mai, Châu Mỹ, thôn Thượng, Diên Tiên và Dao Niên thuộc huyện Văn Lâm - Hải Hưng và Thuận Thành - Hà Bắc) vốn tất cả nghề đúc thủ công. Dân 5 làng kéo về Thăng Long lập nghiệp cùng lập yêu cầu làng nghề mới, đem tên Ngũ Xã nhằm ghi ghi nhớ 5 thôn quê nơi bắt đầu của mình. Họ tổ chức triển khai thành phường nghề riêng, call là phường đúc đồng Ngũ Xã.

*

Làng đúc đồng Ngũ Xã gồm một lịch sử hình thành tương đối lâu đời, đến nay đã gần 500 năm tuổi. Theo sử sách ghi lại: vào tầm khoảng đời Lê (1428-1527), dân của 5 làng mạc Đông Mai, Châu Mỹ, Long Thượng, Điện Tiền và Đào Viên mà lại tên nôm là những làng Hà, Rồng, Dí Thượng, Dí Hạ…) thuộc thị xã Văn Lâm - Hưng Yên với huyện Thuận Thành - thành phố bắc ninh ngày nay, vốn gồm nghề đúc đồng đã về khiếp thành Thăng Long để lập ngôi trường đúc tiền và đồ thờ. Tại đây, họ sẽ sinh cơ lập nghiệp, tạo ra dựng làng new trên khu đất Thăng Long cùng lấy thương hiệu Ngũ Xã,có nghĩa là 5 làng nhằm ghi ghi nhớ 5 xóm quê cội của mình. Sau này làng được tổ chức thành phường nghề riêng, call là phường đúc đồng Ngũ Xã, nay là phố Ngũ Xã, ở trong quận cha Đình - Hà Nội.

*

Thành công của người Ngũ xóm khi tiến hành đúc các sản phẩm bằng đồng trong suốt mấy trăm năm nay đã khẳng định khả năng kỳ kỳ lạ của họ. Kề bên sự xuất sắc sáng tạo, đôi mắt nhìn chuẩn chỉnh xác, bàn tay khôn khéo và đức tính cẩn trọng, người thợ thủ công còn có bí quyết nghề nghiệp cùng kinh nghiệm từ tương đối lâu đời. Bí quyết đúc đồng của Ngũ Xã, theo tương truyền là ở những khâu có tác dụng khuôn, nấu bếp đồng, rót đồng thành sản phẩm.

Xem thêm:

*

Những pho tượng và đồ thờ bằng đồng đúc của Ngũ xã đã xuất hiện ở nhiều đình, chùa bự ở Việt Nam. Giữa những sản phẩm của Ngũ xã được nhắc tới nhiều nhất là pho tượng Phật A Di Đà ở miếu Thần Quang nằm ngay tại làng mạc Ngũ Xã. Pho tượng cao 3,95 m, khoảng cách giữa hai đầu gối là 3,60 m, không tồn tại những không nên sót về nghệ thuật đúc. Những tác phẩm nổi tiếng khác như tượng Trấn Vũ bằng đồng nguyên khối đen làm việc đền cửa hàng Thánh đúc năm 1677, chuông miếu Một Cột cũng khá được nhiều tư liệu ghi dấn là thành phầm của những nghệ nhân đúc đồng Ngũ Xã.

*

Những năm thời điểm cuối thế kỷ 21, xóm Ngũ xóm đúc đồng bị tác động của quá trình đô thị hóa, nghề đúc đồng truyền thống bị thu thanh mảnh thay vào đó là khu phố mới với rất nhiều dịch vụ ẩm thực lừng danh của Hà Nội, nhất là món ăn khét tiếng món phở cuốn món ăn mới, lạ mắt, kỳ lạ tai duy nhất có ở hà nội hiện nay, món ăn uống thu hút các nam phái nữ thanh niên và khác nước ngoài trong nước và quốc tế đến thưởng thức.

*

Hiện ở đây có chùa Ngũ xóm (tên chữ là Thần quang đãng tự hay Phúc Long tự, xây vậy kỷ 18, thờ Phật với ông tổ nghề Đúc đồng Nguyễn Minh tránh việc lấy tên Thần quang quẻ theo chùa chủ yếu thờ ông này sống Thái Bình) với đền Ngũ làng thờ Mẫu

*

Những mái ấm gia đình còn theo nghề đúc đồng lúc này cũng chỉ làm mọi mặt hàng thủ công bằng tay mỹ nghệ như lư đồng, mâm đồng, chuông đồng,... Nhưng lại tất cả đều phải có kích thước nhỏ, vào đó một phần phục vụ yêu cầu của du khách nước ngoài. Hầu hết ai đi xa, lâu ngày trở lại làng Ngũ Xã chắc hẳn không khỏi xót xa khi loại hồn của làng Ngũ Xã không còn nữa.

*

Ngay tại ngôi chùa của xóm Ngũ Xá sở hữu tên miếu Thần Quang bây giờ có một thành phầm được coi là hết mức độ tinh tế, hết sức kỳ vĩ. Đó là tượng phật di lặc cao sát 4m, nặng nề 11 tấn, toạ lạc trên một đài sen bằng đồng nguyên khối có 96 cánh, trông siêu uy nghi. Không chỉ có kỳ vĩ về size mà pho tượng này được đúc theo kỹ thuật rỗng tức thì khối, một kỹ thuật túng truyền cơ mà chỉ làng Ngũ Xã mới có.

*

Làng đúc đồng Ngũ Xã nay đã khác xưa nhiều. Làng, đã chuyển tp với hồ hết ngôi nhà cao tầng nằm san sát, không tìm kiếm thấy đâu bóng hình của một làng nghề đúc đồng tăm tiếng “trong làng, xung quanh nước…”.Người dân thôn đã gửi sang nghề không giống hoặc đã gửi đi khu vực khác sinh sống.